تکامل دوره شیرخوارگی (۲۴-۱ ماهگی)
ماه اول:
- در قسمت تکامل نوزادی توضیح داده شد.
درپايان دوماهگی:
- اشيا را 180 درجه تعقيب ميكند.
پايان ماه سوم:
- با صداي بلند مي خندد.
- درهنگام شنيدن صدا سر را به همان طرف مي گرداند.
پايان ماه چهارم:
- گردن گيري دارد.
- با ديدن غذا به هيجان ميايد .
پايان پنج ماهگی:
- با كمك مي نشيند.
- پا ها را به دهان مي برد.
- اشيا را با دست ميگيرد.
پايان شش ماهگی:
- غلت ميزند .
- بطور مختصر مينشيند.
- كم كم شروع به تقليد صدا مي كند (9-6 ماهگي).
- اشيا را از دستي به دست ديگر ميدهد.
- والدين را ميشناند.
پايان 7 ماهگی:
- مي خزد .
- سايرقابليت ها تكميل تر ميگردد .
پايان 8 ماهگی:
- به تنهايي مينشيند.
- هنگام شنيدن اسم خود بي حركت مي شود.
- اضطراب جدائي دارد (8-6).
- نسبت به افراد خانواده محبت نشان مي دهد.
- براي جلب توجه داد مي زند.
پايان نه ماهگی:
- چهاردست و پا راه ميرود (10-9).
- با گرفتن اشيا بلند ميشود (10-9).
- دو شيئ را به هم ميكوبد.
- مفهوم نه را ميداند.
- شروع بازي هاي ساده مثل باي باي كردن.
- از شستن صورت متنفر است.
- ظهور مرحله ثبات اشيا (یعنی دیده شدن یک شی به معنی عدم وجود آن نیست مثلا اگر اسباب بازی به پشت برده و قایم کنید آن را جستجو کرده و با اشاره خواهد خواس).
پايان ده ماهگی:
- از وضعيت دمر به نشسته در ميايد.
- مايل نيست تا زمان خوابيدن دراز بكشد.
- با گرفتن اشيا گشت ميزند (11-10).
- اشيا ظريف را باانگشت سبابه و شست بلند مي كند.
پايان 11 ماهگی:
- به پرسش هاي ساده با اشاره و نگاه پاسخ مي دهد.
- اسباب بازي را به جعبه مي گذارد و در مياورد.
پايان يكسالگی:
- به تنهاي در حالت ايستاده مي ماند.
- چند قدم راه ميرود.
- مي تواند چند كلمه بگويد.
- مفهوم نه را با سر نشان ميدهد.
- وابستگي به مادر بيشتر مي شود.
۱۲ ماهگی:
- بدون كمك راه ميرود.
- با ماژيك خط مي كشد.
- اولين كلمات را ادا ميكند كه 25% انها قابل فهم است.
۱۵ ماهگی:
- با خزيدن از پله ها بالا ميرود.
در 18 ماهگی:
- بخوبي راه مي رود وندرتا مي افتد.
- خط عمودي مي كشد.
- كفشها و دستكش را در مي آورد.
- در مراحل اوليه كنترل روده هاست.
- اشتها كاهش مي يابد.
- 10 لغت مي تواند بگويد.
در 24 ماهگی:
- مي دود.
- خط افقي و دايره ميكشد.
- لباسهاي ساده مي پوشد.
- كنترل دفع مدفوع دارد.
- جملات دوكلمه اي مي گويد و ذخاير كلمات ان 300 لغت است.
جدول زیر نشان دهنده حداکثر زمان احراز قابلیت های کودک در طی زمان می باشد بطور مثال در بالاترین پارامتر که ، راه رفتن به تنهایی است، حداقل و حداکثر زمان بروز این قابلیت۱۸ – ۸ ماهگی است.
خصوصیات تکامل روانی اجتماعی دوره نوپائی (12-24 ماهگی)
- دوره بي ثباتی
- دوره خواستن و نخواستن
- دوره جستجوگري
در این دوره سرعت رشد آهسته تر شده و اشتها كاهش مي يابد و چربي كودكانه بعلت افزايش تحرک ميسوزد. نه و ميخواهم از كلمات مكرر آنها است و كج خلقي و بد اخلاقي جزء مشخصات آنها است كه نشانگر تمايل ذاتی کودکان به استقلال، همزمان با اضطراب جدائي از والدین است. با منفي گرائي (لجبازي) و كج خلقي و تشريفات وسواسي (تاکید وتکرار اعمال خاص) كودكان مي خواهند استقلال خود را نشان دهند. در صورت ارضاء نیاز کسب اعتماد، آنها آماده رها کردن وابستگی، در ازاء استقلال و خودمختاری هستند.
از خصوصیات رفتاری نوپایان:
- افتراق خویشتن از دیگران و به ویژه مادر
- تحمل جدائی والدین
- توانائی دسترسی به خوشنودی دیررس
- کنترل اعمال بدنی (کنترل اسفنکترها در 24-18 ماهگی مثل کنترل مدفوع)
- دستیابی به رفتار پذیرفته اجتماعی
- ارتباط کلامی
- توانائی تبادل با دیگران با شیوه خودگرائی کمتر(وجدان ابتدائی)
در 1-2 سالگی به ارتباط علت و معلولی بین دو شی آگاهی میابند. مانند رابطه کلید و چراغ ولی آنها قادر به انتقال تجربه به موقعییت جدید نیستند مثلا هر بار بادیدن کلید برای اینکه بدانند به چه درد می خورد باید آن را امتحان کنند.(پس مواظب پریز های برق باشید).
حوالی 12-18 ماهگي كودكان مي توانند با انجام دادن تغييراتي در محيط اطراف خود نتايجي گوناگون بدست آورند، دست به آزمايش و خطا بزنند و از كار خود لذت ببرند براي مثال ليوان آبي را گرفته و از ارتفاعات گوناگون آن را بر روي زمين مي ريزند تا ميزان پخش شدگي آب را ببيند و از اين نظر لذت ببرند.
در این سنین ژستهای ارتباطی بتدریج تکمیل می شوند. این ژستها جزو مهارت هاي ارتباطي هستند که به سه نوع طبقه بندی می شوند.
- ژستهاي ساده ارتباطی:
- مانند اشاره كردن به چيزي كه مي خواهد (حوالي 9 ماهگي)
- ژستهاي ارتباطي قراردادی:
- مثل باي باي كه بين 12-9 ماهگي ظاهر مي شود.
- ژستهاي سمبوليك:
- با نمايش گذاشتن يك شي يا كنش براي مثال با چرخاندن دست شيشه را ميخواهد. دراوائل اشاره به كاركرد است تا شكل فيزيكي وحوالي 18-12 ماهگي ظاهر مي شود.
محدودیت و تنبیه:
كودک محدوديت را ميخواهد و به ان احتياج دارد. در این سنین خوب یا بد بودن کار بستگی به این دارد که آیا پاداش خواهند گرفت یا تنبیه خواهند شد. مثلا اگر والدین در برابر آزار دیگر بچه ها سکوت کنند کودک ازار دیگران را خوب تصور می کند.
بايد نسبت به رفتار ناشايست عكس العمل نشان داده شود . والدين بايد به طور واضح و شمرده در خواست خود را بگويند واز جملات مثبت استفاده كنند (نه منفي) باید توجه کرد که تکرار رفتار منع شده می تواند ناشی ازظرفيت محدود حافظه وتوان شناختي كودك نوپا باشد .
هنگامي كه كودك حرف زور مي زند بايد تنبيه شود .
روشهاي مختلف تنبيه شامل :
- تنبيه بدني
- توبيخ
- بي توجهي
توجه:
نوع انظباط و تنبیه در تکامل اخلاقی کودکان نقش دارد:
هنگامی که والدین از قدرت نظیر تنبیه فیزیکی یا گرفتن امتیاز برای کنترل رفتار استفاده میکنند، کودکان دیدگاه منفی نسبت به اخلاقیات پیدا میکنند و هنگامی که والدین از محبت و توجه کوتاهی میکنند کودکان رفتار را بر اساس احساس گناه (نه به دلیل درونی شدن اخلاقیات) تغییر می دهند ولی هنگامی که والدین در مورد رفتار بد توضیح می دهند و به کودک کمک می کنند از طریق روشهای مثبت (پاداش) رفتار خود را تغییر دهند آنان کمتر احساس نفرت می کنند و بیشتر عملشان را بررسی می کنند.
مواظب باشید:
درک عمقي مناظر تا 6 سالگي كامل نميشود لذا كودک قادر به تخمين ارتفاع نيست و همچنین نمیتواند فاصله خود را با اجسام متحرکی مانند خودروهای در حال حرکت به درستی تخمین بزند.
